laatste wijziging: 21-02-2020

3 – Argumenten voor moraal en ideale staat

68 hoofdstuk 3 Argumenten voor de moraal en de ideale staat

Waar ## (

 


68 De drie delen van de psyche
75 De gedachte achter het menselijk lichaam

 


 

Om de vraag naar het beste leven laat Plato in “De staat” Socrates eerst een ideale staatsvorm beschrijven. Zo denkt hij een algemeen moreel beginsel vast te stellen dat ook voor het individuele leven geldt. In die ideale staatsvormen binnen de bevolking drie groepen (de verstandelijke, de ambitieuze en de regerende) een evenwichtig, rechtvaardig geheel. De vraag is nu of ook de individuele psyche onderdelen heeft die door ideale samenwerking zo’n evenwichtig, rechtvaardig geheel kunnen vormen

Plato onderscheidt drie groepen mensen op grond van de drie zielsdelen:


68 De drie delen van de psyche
74 Wetten en begeerten

75 De gedachte achter het menselijk lichaam

79 Mens, leeuw, monster

83 De wetenschap aan de macht

*** De meeste 20e-eeuwse commentators van Plato’s Politeia raden af om het te lezen als een soort gids voor goed bestuur. De meeste regeringsvormen die Plato beschrijft hebben immers niets meer te maken met meer recente staatsvormen zoals de moderne republiek of de constitutionele monarchie. Alleen staten met een dictator aan het hoofd hebben wel vergelijkbare systemen. De opvatting van democratie in Plato’s tijd is daarenboven te zeer verbonden met de toenmalige Griekse stadstaten om nu nog veel relevantie te hebben.


87 De wetenschapper en het democratische beest

Plato beschouwde zichzelf ongetwijfeld als een van de begaafde jongens uit de volgende “staat” tekst aan wie van 2 kanten wordt getrokken, door familie en samenleving na maatschappelijke functies en door een leraar als Socrates naar een beschouwend leven

96 De wetenschappelijke hartstocht

98 Het slot van de theorie van Diotima. Socrates begint met een toespeling op het verhaal dat de komedie dichter Aristofanes zojuist had verteld over de oorspronkelijke bolvorm van de mens, die als straf voor zijn misdragingen door Zeus zou zijn gespleten, waarna de helften altijd naar hun wederhelft zou blijven verlangen

Tijdens het symposium wordt gesproken over de liefde. Socrates is de belangrijkste aanwezige. Diotima zelf is niet aanwezig bij het symposium. Socrates vertelt dat hij tijdens zijn adolescentie ingevoerd is in de filosofie van de liefde door de priesteres Diotima. Diotima leerde hem de methode en de betekenis van het liefhebben (eros) en het filosoferen.

102 De wetenschapper en de gewiekste

105 Socrates vervolgt zijn redenering in de staat over de wenselijkheid van wetenschappers als politieke leiders. Gesprekspartner is Aidemantos

107 De waarde ( het goede )

107 De wetenschappelijke vorming die Plato voorstelt is in de eerste plaats gericht op de ontwikkeling van het abstractievermogen. Na lagere en middelbare school, sport training in militaire dienst leggen studenten vanaf mijn 20ste de systematische studie van rekenkunde, meetkunde, stereo met drie, astronomie en harmonieleer de basis voor een vervolgopleiding. Wie slaagt voor op zijn 30ste toegelaten tot de vijfjarige studie filosofie, waarbij de nadruk ligt op de zogenaamde ideeën weer of logica, een theorie van abstracte vormen of begrippen. De overblijvers lopen daarna 15 jaar stage in het openbaar bestuur. Als zij ook daarbij alle tests doorstaan ronden ze na hun 50ste de opleiding af met psychologie en de studie van de “waarde”, waarbij ook de ideeën leren weer een rol speelt. Op hun 60ste zijn ze dan klaargestoomd voor een politieke functie


113 Vrouwen in publieke functies

113 Plato’s ideale mens werd gekenmerkt door evenwicht tussen de drie delen van zijn psyche. zo leven in zijn ideale staat drie bevolkingsgroepen harmonisch samen, die worden onderscheiden op grond van dat deel dat impulsieve de leiding heeft: het verstand bij de wetenschappelijke mens, de felheid bij de eerzuchtige soort en de begeerte bij het materialistisch type. De wetenschapsmensen regeren, tegen vergoeding van levensonderhoud, het eerzuchtige type vormt leger en politie. Samen houden beide de handeldrijvende en consumerende materialisten in toom. Vrouwen in de regering opnemen die dezelfde kwaliteit hebben als mannen is in Plato’s tijd een revolutionaire gedachte. in zijn ideale staat wordt daarnaast aan vrouwen en mannen van de leeftijd waarop kinderen worden verwerkt geen zelfgekozen relatie toegestaan. […] Kinderen worden opgevoed door de gemeenschap 

 

117 Menselijk metaal

De eerste taak van de regering is de bevolking overtuigen dat de politieke constitutie rechtvaardig is. Daarbij mogen leugens worden gebruikt als het belang van de gemeenschap ermee is gediend.

119 De kazerne van de leiders

123 Het huwelijk